halleluyeah

Başlangıç » sosyolojik » Çocuklar Soyadlarını Annelerinden Değil Babalarından Almalıdırlar; Çünkü…

Çocuklar Soyadlarını Annelerinden Değil Babalarından Almalıdırlar; Çünkü…

vos Savant; Dünyadaki en zeki kişi.

vos Savant; Dünyadaki en zeki insan.

Aşağıdaki yazı, Satoşi Kanazava’nın bigthink.com adresinde “E pur si muove” adındaki blogunda yayınlanan “Why Children Must Inherit Their Last Names from Their Father, Not Their Mother” başlıklı yazısından çevrilmiştir. Hataları yorum bölümde belirtmekten sakınmayınız. 
Marilyn vos Savant ispatlanmış 228 IQ skoruyla dünyanın en zeki insanı olabilir; ve konu her hafta Parade dergisindeki “Ask Marilyn” köşesinde çözdüğü mantık ve matematik problemleriyse bir sihirbaz gibidir. Ama onun da en azından ters anladığı bir biyolojik problem var.

vos Savant kadınların evlenince soyadlarını değiştirmeleri yerine, bütün bireylerinin soyadlarını sonsuza kadar kendileriyle tuttukları bir toplumu destekliyor. Bu öneriyle vos Savant, oğlan çocuklarının soyadlarını babalarından, kız çocuklarının ise soyadlarını analarından almaları gerektiğini de söylüyor. Bu yüzden de bir yetişkin olarak kendi soyadını doğuştan aldığı Mach [1] yerine annesinin kızlık soyadı olan vos Savant’a değiştirmişti.

vos Savant’ın “her birey kendi soyadını ömrünün sonuna kadar tutmalıdır” fikrine katılıyorum. Öncelikle bu –evlilik, boşlanma ve tekrar evlenme (ve tekrar boşanma vs) sürecinde- akademisyen kadınların CV’lerinde kendi yayınlarının kayıtlarını tutmalarını çok daha kolaylaştırır. Bununla birlikte, kızların ya da oğlanların soyadlarını analarından almaları iyi bir fikir değil. Tabii ki bireyler –vos Savant örneğinde olduğu gibi– istediklerini yapmakta özgürdür. Fakat bunun gibi bir sistem sosyal bir kurum olarak toplumun bütünü tarafından tecrübe edilirse, uzun vadede biyolojik olarak sürdürülebilirlik sorunu yaşayacak ve kızların çoğunlukla oğlanlardan daha kötü duruma düşmesine yol açacaktır.

shutterstock_127403780[1]

Aile isimlerinin eril kalıtımı, yani çocukların soyadlarını analarından değil babalarından almaları, bir sosyal kurum olarak soy bağının belirsizliğini azaltmak amacıyla evrilen birçok mekanizmadan biridir. Bütün eril memeliler gibi, insan türündeki babalar da kökenlerinden kesin olarak emin olamazlar. Fakat diğer çoğu eril memeliden farklı olarak, onlardan, zürriyetlerine yüksek miktarda katkı yapmaları istenir. İşte tam da burada bir aldatılma ihtimali yatar – erkeğin (bilmeden) başka bir erkeğin zürriyetine sınırlı kaynaklarını harcaması ihtimali… Çok az sayıdaki türün erkekleri (insanlar ve bazı kuş türleri) aldatılma tehlikesiyle karşılaşırlar zira bu türlerde eril ailevi yatırımlar çok yüksektir. Doğadaki çoğu türün erkekleri bir sonraki dölün gerçek genetik babaları olup olmadıklarını önemsemezler zira onların eril ailevi yatırımları cinsel birleşme sırasında dişi vücuduna emanet ettikleri döl hücreleriyle sınırlıdır. (Bu türler zoolojide “fuck-and-go”[2] türleri olarak bilinirler: Böyle türlerin erkekleri ve dişileri buluşurlar, cinsel manada birleşirler, ve kendi yollarına giderler birbirlerini asla görmemek pahasına. Ve üzgünüm kızlar, hayır, sonraki gün aramayacak) Sonuç olarak, doğadaki çoğu türün erkekleri cinsel manada bir kıskançlık tecrübesi yaşamazlar, bu duyguya sadece insanlar ve kuşlar sahiptir.

Dolayısıyla, bu az sayıdaki türün erkekleri kendilerinden olduğu düşünülen döllerine yatırım yapmadan evvel makul bir şekilde ikna edilmeye ihtiyaç duyarlar. Doğal ve sosyal bütün kurumlar da bu çabaya destek olurlar. Yeni doğan bebeklerin doğuştan anneye değil babaya daha benzediklerini destekleyen bazı kanıtlar da var (zira analık her daim bellidir ve anaların ikna edilmeye ihtiyaçları da olmaz). Anaların ve ana tarafı akrabaların, bebeğin eril tarafa benzediği iddaaları da babayı bu konuda ikna etmek dolayısıyla bebeğe yatırım yapmasını sağlamak amacıyladır. (Unutmamak gerekir ki, ana tarafı genetik gerçeğin ne olduğuyla ilgilenmez; zira genetik baba kim olursa olsun onlar çocuğa eşit derecede akraba kalacaklardır.)photo221730[1]

Aile isimlerinin eril yönden kalıtımı, babayı babalık sıfatı konusunda ikna etmek amacıyla ortaya çıkmış bir başka sosyal kurum (Toplum kurumlarının ses teli olsaydı muhtemelen “Bak bebek gerçekten senin; çünkü senin soyadını taşıyor” diyebilirlerdi.). Ruslar ise olayı hem kızlarına hem oğlanlarına orta ve soyadlarını miras bırakarak başka bir seviyeye taşıyorlar.

Haliyle babaların kendi soyadlarını taşıyan çocuklara, taşımayanlardan daha fazla yatırım yapması beklenebilir; zira soyadı kendisiyle aynı olan çocukların kendinden olduğuna olan inançları -içgüdüsel olarak- daha fazla olacaktır. Sonuçta, ceteris paribus soyadlarını babalarından alan çocukların hayatta kalma ve başarılı olma ihtimaller, soyadlarını analarından alan çocuklara göre çok daha fazla olacaktır. Poliandri örneğinde olduğu gibi, ananın soyadının kalıtıldığı bir toplum kendi tohumlarını yok eder. Böyle bir kültüre sahip olan toplumların hayatta kalma ve gelişme şansları da oldukça düşük olacaktır ki bu durum bilinen neredeyse bütün insan toplumlarının neden anadan gelen soyadlarını kalıtan sistemlerin veya vos Savant’ın önerdiği sistemin yerine baba tarafından gelen soyadlarını kalıtan sistemi tercih ettiklerini de açıklıyor. vos Savant’ın önerdiği sosyal sistemle çalışan toplumlarda babaların tercihli olarak oğullarına daha fazla yatırım yapacakları göz önüne alınırsa, bu sistemde kızların durumu daha da kötüleşecek ve onları fakirliğe itecektir.


1 vos Savant, ünlü fizikçi Ernst Mach’ın soyundandır.

2 Seviş-ve-sıvış olarak çevirebiliriz sanıyorum.


4 yorum

  1. Anonim dedi ki:

    seviş ve unut nasıl ?

  2. Eyjafjallejokull dedi ki:

    Öncelikle orijinal yazıya verdiğin linkten ulaşamama problemi yaşasamda gayet güzel bi çeviri yaptığını düşündürdün bana. Ben ‘fuck and go’ konusuna ufak bi itiraz edeceğim muhafız. Buradaki ‘go’ bana göre sıvış anlamı taşımıyor çünkü sıvışmak sözlükte kaçmak vb. anlamları taşıyor halbuki yazında bahsettiğin hayvanların kaçmak gibi bir maksadı yok onlar sadece amaçları olan üremenin kendi üstlerine düşen bölümünü yapıyorlar ve işleri bittikten sonra gidiyorlar.Buradaki seviş ve sıvış sadece kafiyeli olmuş terimin anlamını tam verememiş gibi geldi bana. Bence fuck and go şeklinde bırak gitsin.

    • Linke ulaşamama problemi yaşaman normal zira çevirisini yaptığım bilim adamı olan Satoshi Kanazawa bigthink.com’dan kovuldu -nedenini tahmin etmek zor olmasa gerek-.

      “Fuck-and-go” burada insan için tek gecelik ilişki anlamı taşıyor, yani senin de belirttiğin gibi götü kurtarmak adına sıvışma durumu yok. Zaten çevriyi bu şekilde yapıp dipnota eklememin sebebi kafiyesi. Yazıda fuck-and-go diye bıraktım, çevirmedim.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: